من هم یکی از این زنان هستم – ناهید نصرت

اینهمانی کردن «ناز» با «نه» همان تصورمرد سالاری است که به جای واقعیت واژه «نه» در روبروی خود، آن را در لفافه ی «ناز» می پیچد تا غرور آسیب دیده خود را نوازش دهد و تعرض را ممکن سازد...آقایان انگشت را به طرف یک نفر نگیرید، بسیاری از شما در این تفکر نادیده گرفتن «نه» شریکید

اینهمانی کردن «ناز» با «نه» همان تصور مرد سالاری است که به جای واقعیت واژه «نه» در روبروی خود، آن را در لفافه ی «ناز» می پیچد تا غرور آسیب دیده خود را نوازش دهد و تعرض را ممکن سازد…آقایان انگشت را به طرف یک نفر نگیرید، بسیاری از شما در این تفکر نادیده گرفتن «نه» شریکید

متاسفم از اینکه آقای محسن نامجو خود را در کنار مردان آزارگرجنسی قرار داده است و حرکتی را که می توانسته با انتقاد صمیمانه در کنار خود داشته باشد، به برابر خود رانده است. من از علاقمندان به کارهای هنری محسن نامجو بودم. چند دهه است که در زمینه مسائل زنان تلاش می کنم. ولی با اینکه آزار جنسی را هم در کودکی و هم در بزرگسالی تجربه کرده ام، که در کتاب خاطراتم هم آمده است، در جنبش ضد آزار جنسی که توسط زنان در اروپا و سپس اخیرا از جانب زنان ایرانی به راه افتاد، با همه همدلی ام، سکوت کرده ام. علت اصلی آن بود که فکر می کردم زنان جوان هم کیفیت و هم کمیت لازمه را دارند، برای من بهتر است در عمر باقیمانده کارهای انجام نشده در الویت باشند.

چند روز قبل درکافه اینترنتی صحبت های صمیمانه بشرا دستور نژاد، هنرمند مورد علاقه ام را در مورد آزار های محسن نامجو پس از جواب رد او به رابطه جنسی شنیدم. این تجربه برای من که حتی از نسل دیگری هستم آنقدر آشنا بود، که جزاحساس همدلی صمیمانه در من ایجاد نکرد. کمتر زنی است که دست رد به سینه مرد قدرتمندی، چه در محیط اداری، چه در گروه سیاسی، چه در رده های اجتماعی….نزده باشد و چنین واکنشی را تجربه نکرده باشد. مردان عموما از یک اعتماد بنفس کاذب اجتماعی نسبت به زنان برخوردارند. این اعتماد بنفس کاذب را همان باورهای موجود اجتماعی از کودکی به آنان القا می کند. ولی مردانی که در زمینه هایی توانا بوده و در دنیای هنر و یا در یک نهاد اجتماعی از موقعیت برتری برخوردارند، این اعتماد بنفس کاذب را به ویژه دارند. راه جلوگیری از این تعرضات مردسالارانه، هم ارزش زدایی از ارزشهای موجود مردباوراست، تا جامعه ای با انسانهای برابر حقوق ممکن گردد.

پس از شنیدن صحبت های پر درد بشری، اولین ویدئوی محسن نامجو پس از این اعتراض را که شنیدم ، خوشحال شدم که مباحث از سوی نیروی مقابل هم با تفاهم در جهت بهبود فرهنگ اجتماعی پیش می رود. باز به سکوتم ادامه دادم. ولی خیلی زود پس از آن ویدئویی منتشر شد. که دیگر نتوانستم ساکت بمانم. هر چند از نظر من پخش یک ویدئوی خصوصی، آنهم از سوی احتمالا دوستی خلاف اخلاق اجتماعیست. ولی از آنجایی که نظر مطرح شده در ویدئو نظرطیف وسیعی از مردان قدرتمند آزارگرست، در ضمن بسیار بی پرده مطرح شده و نظر واقعی را در لفافه غیر واقعی نپوشانده، من به این نظر عمومی می پردازم و خطابم هم به جامعه مردانه ای است که این نظر را درونا دارد ولی این اقبال را داشته که آشکار نشود. در این رابطه می کوشم مختصر در مورد چهار نکته: ناز، زیبایی، مرزهای آزار جنسی و پول توضیح دهم. چون به نظر من مبارزه با آزار جنسی در نقد فرهنگ درونی شده در جامعه ایرانی می تواند پیشرفت کند. هرچند آزارگر مسئول عمل خویش است و باید پاسخگو شود ولی قصد این مبارزه انتقام جویی از فرد نیست، بلکه کمک به بهبود روابط انسانی ست.

البته محسن نامجو در نکاتی حق دارد در ادبیات فارسی واژه«ناز» خیلی برای مردان دلپذیر است. برای برخی از آنها با نام زن گره خورده و در بسیاری از ترانه ها هم آورده می شود. این تصور «مردانه» از «ناز» زن در بسیاری از آثار ادبی و هنری هم وجود دارد. می توانسته هم این ناز زمانی وجود داشته باشد. ولی این مجموعه ادبی در یک فرهنگ مرد محور خلق شده و به زن از بیرون نگاه می کند و اینها برداشت هایی مردانه از زن است، زنی که در بسیاری از بخش ها برای مرد ناشناخته بوده ولی ندانستن هرگز مانع قضاوت کردنش نشده است. مردان برای زنانی که در تصور داشتند، شعر ها گفته اند. تازه بسیاری از این اشعار در دوره هایی ساخته شده اند که زنان نقش اجتماعی هم نداشته اند و مردان تصوری دورادور از معشوق داشتند. ولی انسان امروز که با واکنش های انسان چند قرن پیش زندگی نمی کند.  اینهمانی کردن «ناز» با «نه» همان تصورمرد سالاری است که به جای واقعیت واژه «نه» در روبروی خود، آن را در لفافه ی «ناز» می پیچد تا غرور آسیب دیده خود را نوازش دهد و تعرض را ممکن سازد.

در بسیاری از آثار هنری مردان سرشناس ایرانی این تصور نهفته است. فیلم بسیار معروف «زیر درختان زیتون» ساخته عباس کیارستمی بسیار هنرمندانه این تصور مردانه از«نه» زن را نشان می دهد. «نه» طاهره را نه کارگردان می خواهد ببیند و نه حتی بازیگر، زنده یاد محمد علی کشاورز و نه حسین پسر روستایی که باوجود تهیدستی از موقعیتی بهتر از طاهره برخوردار است. جالب است فرق نمی کند، هنرمند با سواد و با استعدای باشی و یا یک روستایی بیسواد که نسبت به زنی بیچاره تر از خود در قدرت قرار داری، عملکرد «مردانه» شبیه است. فیلم « زیر درختان زیتون» را به یاد می آورید؟ در صحنه پایانی فیلم ابتدا حسین با میل و خواهش خواستگاری می کند و سپس به سرکوفت و سرانجام در ملغمه ای از تهدید و التماس بله را می گیرد و فیلم با آهنگ شادی این پیروزی مردانه را به پایان می برد. کمتر زنی می توانست این تمکین زیر فشاررا ببیند و احساس شکست درونی نداشته باشد. ولی فیلم که البته بسیار هنرمندانه تهیه شده بود، در جامعه مرد سالار و از جانب دیگر مردان هنرمند با القابی نظیر«بیانیه جهانی عشق» مورد استقبال قرار گرفت. این نمونه را آوردم که بگویم  آقایان انگشت را به طرف یک نفر نگیرید، بسیاری از شما در این تفکر نادیده گرفتن «نه» شریکید.

فیلم «زیر درختان زیتون» احساس همدلی بسیاری از شما را به همراه داشت و تنها صدای اعتراض از سوی زنانی برخاست. در آن فیلم یک دختر دانش آموز روستایی که والدین خود را در زلزله شمال از دست داده بود، در نهایت به خواسته عاشق سمج خود که یک نوجوان روستایی ولی بیسواد بود، «بله» گفت و تسلیم شد. «نه» او از روی «ناز» نبود. او آرزوهای دیگری داشت. او به عاشق خود از روی ناگزیری بله گفت ولی کارگردان فیلم با یک موسیقی شاد این بله را در ملودی شادباش پیچید. توهم بین «ناز» و «نه» در بین مردان قدیمی و ریشه دارست. سالهاست که جنبش زنان تلاش می کند، فرهنگ مرد باور را در واژه ها شناسایی کند و افکار عمومی را به نقش این واژه ها در بازتولید تبعیض جنسیتی در ادبیات، شعر و ترانه توجه دهد. شاید یکی از اشتباهات جنبش زنان نسل گذشته این بوده که مباحث را بیشتر در درون خود نگهداشته است. باید به این زنان جوان دست مریزاد گفت که آن را به درون جامعه کشانده اند.

نکته دیگر تحقیر زن به دلیل نا زیبایی است. همین خود یکجانبه بودن این فرهنگ را نشان می دهد که چگونه خود را اصل و زن را دیگری می بیند و از جایگاه خود است که قضاوت می کند، بی آنکه هرگز نگاه را بسوی خود بتواند برگرداند. این یکی از همان ارزش گذاری های اجتماعی است، که متاسفانه بین بسیاری از زنان هم درونی شده و انرژی و اعتماد بنفس بسیاری را از آنان ربوده است. چرا زیبایی برای زن لازم می شود؟ اینهمه دستاوردهای فرهنگی، هنری و انسانی جامعه بشری را زیبارویان تحقق بخشیده اند؟ آیا جامعه انسانی فاقد این دستاوردها و سرشار از زیبارویان قابل زندگی بود؟ اصلا این چه فاکتوری در شخصیت یک انسان است؟  چرا زن با زیبایی و به زبان دیگر با میزان بهره دهی جنسی اش باید ارزیابی شود؟

نکته دیگری که خوب است در این مبارزه باز شود، تعریف آزار جنسی است. آزار جنسی را که جنبش زنان برعلیه اش مبارزه می کند، محدود به رابطه جنسی نزدیک و یا تجاوز جنسی نیست، بلکه فراتر از آنست.  مرزهای آزار جنسی از آنجایی شروع می شود که آزار شونده با گفتار آزارگر دچار شرم گردد. همین رفتار متداولی که گاه در خانواده ها هم دیده می شود، مثلا دختر نوجوانی وارد اتاق می شود و یکی از مردان فامیل با صدای بلند می گوید « به به چه هیکلی به هم زدی» و دخترک از سینه های تازه برآمده اش احساس شرم می کند. مرز انسان را شکستن از همینجا شروع می شود. نیشگون و یا … که دیگر دست درازی به حریم انسانی اند.  خوب است که این بحث ها کمک کند که مرزهای بین ما انسانها باز تعریف شود.

پاره کردن مرزهای انسانی هم با پرداخت پول قابل رفع شدن نیستند. ممکن است کسانی هم برای پول به چنین حرکتی در اروپا و یا آمریکا پیوسته باشند، در هر جنبشی افراد سودجو هم می توانند وجود داشته باشد، ولی اهداف یک جنبش را با سودجویی برخی افراد نمی شود به زیر سئوال برد و یا نادیده گرفت.

هر جنبشی اشتباهاتی هم می تواند داشته باشد. می توانند مامورانی هم از سوی رژیم آتش بیار این معرکه شوند. ولی مسئله ای که از جانب این زنان جوان مطرح می شود، خبر از یک مشکل اجتماعی دیرینه در جامعه  ما می دهد. تجربه ای که نسل من و نسل های گذشته با خود به گور بردیم و بردند، ولی نسل جوان کنونی شجاعانه خواهان بررسی آنست.

می تواند در آن در مواردی حب و بغض هم باشد. ولی یک چیز روشن است تعرض جنسی در زیر پوست این جامعه و متاسفانه گاه از سوی مردان سرشناس و حتی محبوب اعمال شده و دیگر نباید اجازه دهیم که ادامه یابد.

ما در این سیستم زندگی می کنیم ولی مهره های آن نیستیم. این سیستم سرمایه داری موجود است که تلاش می کند، حتی آسیب ها را هم کالا نموده و با پول جایگزین کند. ولی آسیب جنسی قابل خریداری نیست. این آسیب عاطفی و روانیست. تصحیح رفتار و یا مسئولیت پذیری آزارگر می تواند، به ترمیم این آسیب کمک کند، نه پولی که می پردازد.  آنچه که زنان را به چنین حرکتی کشاند، پایان دادن به این تعرض پنهان و تلاش برای روشن کردن مرزهای بین انسان ها ست. منهم یکی از آنها هستم.

ناهید نصرت (هلن)

https://akhbar-rooz.com/?p=110747 لينک کوتاه

2 2 رای ها
امتياز بدهيد!
نظری بنويسيد
Notify of
guest
4 نظرات
جديدترين
قديمی ترين بيشترين آرا
بازخورد درون خطی
مشاهده همه نظرات
گيتي سلامي
گيتي سلامي
چهارشنبه, ۱ اردیبهشت, ۱۴۰۰ ۲۲:۱۲

خانم نصرت گرامی، نوع نگاه شما به این معضل ، بسیار منصفانه و نکات بسیار ظریفی را شکافته اید. همانطور که از نوشته ی شما برداشت کردم بحث بر سر بوجود اوردن روابط برابر انسانی علیرغم تفاوت هایی که مابین انسان ها وجود دارد و مسیولیت پذیری هر انسان بالغ و عاقل در رابطه با عملکرد خود. از نگاه من سقوط یک جامعه از جایی شروع می شود و یا نطفه های ان در از بین رفتن روابط ما بین انسانی و أهمیت نداشتن شان انسانی . پر کار بمانی.

شراره شاهرخی
شراره شاهرخی
چهارشنبه, ۱ اردیبهشت, ۱۴۰۰ ۲۱:۲۰

مقاله خانم ناهید نصرت بسیار دقیق به تک تک نکته های مهمی که در سخنان محسن نامجو اشاره شده، مختصر و مفید می پردازد و حرف های کمتر زده شده را میزند. بخصوص از این نظر که مشکل آزار جنسی را فقط در حد این فرد شناخته شده یا آن دیگری نمی بیند و آن را به درستی به فرهنگ رایج و “طبیعی شده” مرد سالاری و نگاه دیرینه مرد-محوری حاکم در جامعه ما ربط می دهد، بسیار قابل توجه است.

هایده ترابی
هایده ترابی
چهارشنبه, ۱ اردیبهشت, ۱۴۰۰ ۱۴:۱۰

هلن عزیز، بی رمق و مماشات طلبانه و در بستری مردانه نوشتی. نازیبائی یعنی چه؟ که گفته است این زیبا باشد و آن دیگری نه؟ حال نامجو زیبا است؟ خجالت دارد. شما به گزارشهای آزار جنسی که من و شادی امین از مردان ایرانی داده ایم، توجه نمی کنی. “خودت را قاطی” نمی کنی. در بحث فروغ اسدپور علیه تئوریزه کردن آزار جنسی که سبزها و نحله هائی از چپ پشت آن بودند، دخالت نمی کنی. زنان ابله ای را که به نام فمینیست رفتند جنبش می-تو را به سود مردان نقد کردند، به چالش نمی کشی. ایرانی هم جزوش بود. اینجا هم از “ترمیم” حرف می زنی. کدام ترمیم؟ مسئولیت پذیری یعنی اینکه آقا برود خود را به دست قوانین حمایت از آسیب دیدگان بسپارد و همۀ مجازاتها را بپذیرد. بله غرامت هم باید بدهد. در عرصۀ پابلیک تا آنجا که می تواند، اعمال خودش و هم سلکانش را در معرض روشنگری بگذارد. از آسیب دیدگان اعادۀ حیثیت کند. همۀ کسانی را که در این فریبکاری با وی همدستی کردند و او را توجیه کردند، تقبیح و محکوم کند. دیر و از دور و با اشارات گمراه کننده به این جنبش پیوستی. متأسفم.

آرمان شیرازی
آرمان شیرازی
چهارشنبه, ۱ اردیبهشت, ۱۴۰۰ ۰۳:۵۶

نگاه مرد-سالار به زندگی و زن, ننگ بشر, ننگ زمان ست!
هم میهن گرامی, خانم ناهید نصرت, درود و سپاس بر شما! رویش جوانه های خیزش زنان ایران در برابر آزار جنسی, و در آن راستا نوشتار شما, آغاز راهی دراز و پر پست و بلند است که پیمایش آن, جدا از جنسیت, کار هر مرد و زن ایران است. گذار پیروزمند از این راه, آسانتر از ستیز با برده داری و برتری جویی نیست!
انگشت بسوی یک مرد گرفتن, هذیان تب است, نه درمانگر مرد-سالاری که بیماری رنج آور و دیرینه ی ماست. باید توجه داشت که هدف در اینجا چالش اندیشه های کژبنیاد است نه تازش به هستی کژپویان!
بامید آنکه بیشینه مردان ایران با گذر از “منافع” ناروا و دزدانه, بسان انسان بپا خیزند و همراه زنان با نگاه و باورهای مرد-سالارانه به زندگی و زن بستیزند.

بايگانی های ماهانه ی مطالب اخبار روز

خبر اول سايت

آخرين مطالب سايت

مطالب پربيننده روز

4
0
اگر در مورد اين مقاله نظری داريد، لطفا کامنت بگذاريدx
()
x

آگهی در ستون نبليغات

آگهی های دو ستونه: یک هفته ۱۰۰ یورو، یک ماه ۲۰۰ یورو آگهی های بیش از ۳ ماه از تخفیف برخوردار خواهند بود

حساب بانکی اخبار روز

حساب بانکی اخبار روز: int. Bank Account Number IBAN: DE36 3705 0198 0026 0420 36 SWIFT- BIC: COLSDE33XXX نام دارنده حساب: Iran-chabar نام بانک: SparkasseKoelnBonn Koeln- Germany

Read More

آگهی در ستون تبليغات

آگهی یک ستونه یک هفته ۷۵ یورو، یک ماه ۱۵۰ یورو آگهی های بیش از ۳ ماه از تخفیف برخوردار خواهند بود

حساب بانکی اخبار روز

int. Bank Account Number IBAN: DE36 3705 0198 0026 0420 36 SWIFT- BIC: COLSDE33XXX نام دارنده حساب: Iran-chabar نام بانک: SparkasseKoelnBonn Koeln- Germany

Read More

آگهی ها در لابلای مطالب برای يک روز

یک ستونه: ۲۰ یورو دو ستونه: ۳۰ یورو سه ستونه: ۵۰ یورو

حساب بانکی اخبار روز

int. Bank Account Number IBAN: DE36 3705 0198 0026 0420 36 SWIFT- BIC: COLSDE33XXX نام دارنده حساب: Iran-chabar نام بانک: SparkasseKoelnBonn Koeln- Germany

Read More